Sevkiyat üretim planına bağlıdır; teslimat sözü kapasiteye göre verilir. Paletli, ağır ve hacimli yükler araç planlamasını belirler. Proje sevkiyatlarında kısmi teslimat ve montaj sırasına göre gönderim öne çıkar. Kritik gösterge: zamanında ve tam teslimat.
DAĞITIM
Toptan ve dağıtım
Çok sayıda müşteriye, çok sayıda küçük sevkiyat. Rota optimizasyonu ve araç doluluk oranı doğrudan kâra yansır. Teslimat başına maliyet ve küçük sipariş kârlılığı ana yönetim konusudur. Sürücünün sahada tahsilat yapması yaygındır.
FMCG
Hızlı tüketim ve gıda
Zincir marketlerin randevu sistemleri ve elektronik veri değişimi zorunludur. Son kullanma tarihine göre toplama, soğuk zincir izleme ve raf ömrü kuralları belirleyicidir. Mal kabulde red riski yüksektir; belge ve etiket doğruluğu kritiktir.
PERAKENDE
Perakende ve e-ticaret
Çok sayıda tek kalemli sipariş; toplu toplama ve otomatik kargo etiketi gerekir. Kargo firması entegrasyonu, gönderi takip numarası eşleştirmesi ve yüksek iade oranının yönetimi öne çıkar. Mağazadan sevkiyat modelleri yaygınlaşmaktadır.
KİMYA
Kimya ve tehlikeli madde
Taşıma sınıflandırması, birlikte yükleme kuralları, taşıma belgeleri ve güvenlik bilgi formu her sevkiyatın parçasıdır. Miktar eşiklerinin sevkiyat bazında hesaplanması ve araç–sürücü uygunluğunun kontrolü zorunludur.
İLAÇ
İlaç ve sağlık
Parti ve seri izlenebilirliği, soğuk zincir kaydı, karekod bazlı takip ve sıkı belge düzeni gerekir. Sevkiyat, kalite serbest bırakma kararına bağlıdır; onaysız parti sistemsel olarak sevk edilememelidir.
OTOMOTİV
Otomotiv ve yan sanayi
Ana sanayinin çekme planına göre, dar zaman pencerelerinde teslimat. Milk-run seferleri, iadeli ambalaj takibi ve elektronik sevkiyat bildirimi standarttır. Tek bir gecikme hattı durdurabileceği için ceza riski yüksektir.
İHRACAT
İhracat ağırlıklı işletmeler
Konteyner planlama, gümrük evrakı, menşe belgeleri ve akreditif uyumu belirleyicidir. Belge hatası, gecikmeden daha pahalıdır. Çok para birimli maliyet ve teslim şekli yönetimi zorunludur.
Ölçek farkı
Sevkiyat yönetimi, büyük lojistik operasyonlarına özgü bir konu değildir. Günde on araç çıkaran bir işletmede de aynı sorular geçerlidir: doğru tarih verildi mi, doğru mal toplandı mı, araç dolu mu gitti, belge tamam mı, teslim kanıtı alındı mı, fatura kesildi mi?
Fark, karmaşıklığın düzeyindedir. Küçük operasyonda bu sorular deneyimli bir kişinin takibiyle yönetilebilir; ancak bu yapı o kişiye bağımlıdır ve büyümeyle birlikte çöker. Sistematik yaklaşım, işletmeyi kişi bağımlılığından kurtarır.
Orta ölçekli işletme için asgari uygulama
Sipariş anında bulunabilirlik kontrolü ve gerçekçi tarih
Teslimat nesnesi üzerinden toplama ve mal çıkışı
Barkodlu toplama doğrulaması
Belgelerin sevkiyat verisinden otomatik üretimi ve e-belge entegrasyonu
Sevkiyat konsolidasyonu ve basit rota planlaması
Mobil teslimat kanıtı
Zamanında ve tam teslimat göstergesinin düzenli ölçümü
