Fason planlaması 20. bölümde ele alınmıştı; bu bölüm, dış kaynaklı üretimin yürütme ve ticari tarafını kapsar.
1. Fason satın alma süreci
Fason siparişi: Hizmet veya mal alım siparişinin, ilgili iş emrine bağlı olarak açılması; fiyat, termin ve teknik şartların tanımlanması.
Sözleşme yönetimi: Fiyat listeleri, hacim taahhütleri, fire oranları, kalite şartları ve gecikme yaptırımlarının kayıtlı olması.
Fasoncu seçimi: Maliyet, kapasite, kalite geçmişi ve teslim performansına göre değerlendirme.
Malzeme sevkiyatı: Fasoncuya gönderilen hammaddenin sevk belgeleriyle çıkması, taşıma ve uyum gerekliliklerinin karşılanması.
Mal kabul ve muayene: Gelen mamulün kalite kontrolünden geçirilmesi, uygunsuzluk durumunda iade veya yeniden işleme kararı.
Fatura mutabakatı: Fasoncu faturasının, teslim edilen miktar ve sözleşme fiyatıyla karşılaştırılması; fire farklarının değerlendirilmesi.
2. Tedarik ağı stoğu
Dış lokasyon stokları: Fasoncu, gümrük antreposu, konsinye deposu ve müşteri sahasındaki stokların ayrı stok yerleri olarak modellenmesi.
Mülkiyet ayrımı: Fiziksel olarak dışarıda, mülkiyet olarak bizde olan malzemenin doğru muhasebeleştirilmesi.
Mutabakat süreci: Dönemsel olarak fasoncu ile stok mutabakatı yapılması ve farkların araştırılması.
Görünürlük: Toplam stoğun, nerede olduğundan bağımsız olarak tek ekranda izlenebilmesi.
Yaşlandırma: Dışarıda uzun süre bekleyen malzemenin işaretlenmesi; bu, kayıp riskinin ve unutulmuş stoğun en yaygın kaynağıdır.
3. İş emri sürecinin dışa açılması
Fason operasyonun rotada yer alması: Dış adımın, kendi süresi ve maliyetiyle rotanın parçası olması; iş emrinin bu adımda beklemesi.
Otomatik tetikleme: Önceki operasyon tamamlandığında, fason siparişinin ve sevkiyatın sistem tarafından başlatılması.
Tedarikçi portalı: Fasoncunun kendi iş listesini görmesi, ilerleme bildirmesi ve belge yüklemesi.
İzlenebilirliğin korunması: Dışarıya giden partinin, geri geldiğinde aynı zincire bağlanması.
Kapasite görünürlüğü: Fasoncunun taahhüt ettiği kapasitenin ve mevcut yükünün planlamada dikkate alınması.
Performans ölçümü: Fasoncu bazında teslim süresi, kalite, fire ve maliyet performansının izlenmesi.
Dış kaynaklı üretimin gizli riski
Fason, kısa vadede kapasite ve maliyet esnekliği sağlar. Uzun vadede ise iki risk taşır: bilgi kaybı ve bağımlılık. Bir operasyon uzun süre dışarıda yapıldığında, o işin nasıl yapıldığına dair kurumsal bilgi zamanla kaybolur ve geri alınması güçleşir.
Bu nedenle fason kararı yalnızca maliyet karşılaştırmasıyla verilmemelidir. Sorulması gereken ek soru şudur: bu yetkinlik bizim için stratejik mi, yoksa gerçekten dışarıdan alınabilir bir hizmet mi?
