Üretim ve İmalat Yönetimi (Production & Manufacturing), malzemenin, makine kapasitesinin, insan gücünün, enerjinin ve zamanın; tanımlı bir yöntemle, tanımlı bir kalitede ve tanımlı bir maliyetle ürüne dönüştürülmesinin planlanması, yürütülmesi, izlenmesi ve muhasebeleştirilmesidir.
Üretim, işletmenin en fazla kaynak tüketen ve en fazla veri üreten alanıdır. Aynı zamanda en az görünen alanıdır: satış rakamları herkesin gündemindedir, ancak hangi makinenin neden durduğu, hangi partide ne kadar fire çıktığı ya da hangi ürünün gerçekten kaç liraya mal olduğu çoğu kurumda net biçimde bilinmez.
Bu disiplinin cevaplaması gereken sorular şunlardır:
Ne üreteceğiz? Talep, stok ve stratejik önceliklerin üretim planına dönüşmesi.
Nasıl üreteceğiz? Ürün ağacı, rota, iş merkezi ve süreç parametrelerinin tanımlanması.
Ne zaman ve nerede üreteceğiz? Kapasite, vardiya, hat ve tesis seçimiyle çizelgeleme.
Gerçekte ne oldu? Sahadan gelen fiili tüketim, süre, fire ve duruş verisinin toplanması.
Kaça mal oldu? Planlanan ile gerçekleşenin karşılaştırılması ve sapmaların açıklanması.
Bu beş soru bir döngü oluşturur. Son sorunun cevabı, ilk sorunun bir sonraki turdaki girdisidir. Döngü kapanmadığında üretim yönetimi bir plan yapma faaliyetine indirgenir; planla gerçek arasındaki fark hiç öğrenilmez ve aynı hatalar tekrarlanır.
Tek cümlelik tanım
Üretim yönetimi; ürünün nasıl yapılacağını tanımlayan mühendislik verisi ile ne zaman yapılacağını belirleyen planlamayı, sahadan gelen fiili veriyle birleştirip maliyete ve karara dönüştüren sistemdir.
Üç katman
Mühendislik verisi: Ürün ağacı, rota, iş merkezi, reçete. Ne ve nasıl. Planlama: Talep, ana plan, malzeme ve kapasite planı, çizelge. Ne zaman ve ne kadar. Yürütme: İş emri, saha veri toplama, kalite ve maliyet kaydı. Gerçekte ne oldu.
Üç katman aynı veri üzerinde çalışmadığında, üretim yönetimi bir tahmin faaliyetine dönüşür.
ERP ve MES sınırı
Kurumsal kaynak planlaması ne üretileceğini ve ne kadara mal olduğunu; üretim yürütme sistemi ise sahada tam olarak ne olduğunu yönetir. Geniş fonksiyonaliteli sistemlerde bu iki katman ayrı yazılımlar değil, aynı veri tabanının iki görünümüdür.
Bu dökümanın yapısı
Döküman, üretim alanının yaygın olarak kabul gören beş ana bloğu üzerine kurulmuştur. Aşağıdaki tablo, bu blokların dökümandaki karşılıklarını gösterir.
Ana blok
Kapsadığı konular
Döküman bölümleri
1. Üretim Anlayışı
Üretim görünürlüğü, panel yönetimi ve puan kartları, ürün maliyet görünürlüğü, üretim zekâsı, performans yönetimi, üretim takibi, anahtar performans göstergeleri ve üretim analitiği
Bölüm 5, 6, 7
2. Üretim Kaynak Yönetimi
Tesis ve yönetim organizasyonu, çalışma programı, üretim ağı, üretim mühendisliği (ürün ağacı, iş merkezleri, rotalar, üretim hatları, entegre ürün ve süreç mühendisliği) ve üretim doküman yönetimi
Bölüm 8–13
3. Üretim Planlama
Üretim ihtiyaç planlaması, ana üretim planlaması, malzeme ihtiyaç planlaması, kapasite planlama, vardiya planlama, üretim ve iş emri planlaması, fason üretim planlama
Bölüm 14–20
4. Üretim İşlemleri
Üretim yürütme modelleri (siparişe göre, tekrarlı, akış, atölye, yalın, proses, parti) ve dış kaynaklı üretim (fason satın alma, tedarik ağı stoğu, iş emri süreci)
