Üretim Yürütme Modelleri

Geniş fonksiyonaliteli bir sistemin ayırt edici özelliği, tek bir üretim modelini değil birden fazla modeli aynı anda ve aynı veri üzerinde destekleyebilmesidir. Aşağıda başlıca modeller ve her birinin sistem gereksinimleri özetlenmiştir.

1. Siparişe göre üretim

Üretim, müşteri siparişi geldiğinde başlar; ürün çoğu zaman müşteriye özeldir.

• Satış siparişi ile iş emri arasında doğrudan bağ kurulması; hangi partinin hangi müşteriye ait olduğunun izlenmesi
• Müşteriye özel ürün ağacı ve rota tanımlanabilmesi; konfigüratör kullanılıyorsa ağacın sipariş anında türetilmesi
• Sipariş bazlı stok ayrımı: üretilen malın başka bir siparişe kaydırılamaması
• Sipariş bazlı maliyet toplama ve müşteri bazlı kârlılık analizi
• Mühendislik süresinin teslim süresine dâhil edilmesi (siparişe tasarım durumunda)

2. Tekrarlı üretim

Aynı ürünün, uzun süre, aynı hat üzerinde yüksek hacimde üretilmesi.

• İş emri yerine dönemsel üretim planı ile çalışılması; her parti için ayrı emir açılmaması
• Hat bazında planlama tablosu ve günlük üretim miktarlarının belirlenmesi
• Malzeme tüketiminin geri yıkama yöntemiyle, üretim bildirimiyle birlikte otomatik düşülmesi
• Maliyetin iş emrinde değil, dönem ve ürün bazında toplanması
• Hat kenarı stoğun çekme listeleriyle beslenmesi

3. Akış üretimi

Ürünün hat boyunca kesintisiz ilerlediği, takt süresine göre çalışan model.

• Takt süresine göre hat dengeleme ve istasyon bazında iş yükü dağılımı
• Karma model sıralaması: farklı ürünlerin hatta belirli bir düzende ilerlemesi
• Sıralı besleme: parçaların, hattaki ürün sırasına göre hat kenarına getirilmesi
• İstasyon bazlı kalite kontrolü ve andon mekanizması
• Hat çıkışında toplu bildirim ve otomatik seri numarası ataması

4. Atölye üretimi

Değişken rotalar, küçük partiler ve yüksek çeşitlilik.

• Her iş emrinin kendi rotasıyla, makine kuyruklarında ilerlemesi
• Operasyon bazlı ayrıntılı takip: başlangıç, bitiş, süre, üretilen ve fire miktarı
• Sonlu kapasiteli çizelgeleme ve kurulum optimizasyonunun kritik önemi
• Ara stok ve bekleme sürelerinin izlenmesi; akış süresinin çoğu bekleme süresidir
• Emir bazında ayrıntılı maliyet toplama

5. Yalın üretim

İsrafın azaltılması ve çekme mantığına dayalı akış.

• Kanban döngülerinin sistemde tanımlanması: kart sayısı, kapasite, ikmal noktası ve tetikleme kuralı
• Elektronik kanban: kartın fiziksel değil sistemsel olarak dolaşması
• Emirsiz üretim: iş emri açılmadan, tanımlı üretim yöntemine referansla bildirim yapılması
• Süpermarket ve hat kenarı stok noktalarının modellenmesi
• Değer akış göstergelerinin izlenmesi: akış süresi, yarı mamul stoğu, ilk seferde doğru oranı
• Andon çağrılarının kaydı ve müdahale sürelerinin ölçülmesi

6. Proses üretimi

Karıştırma, tepkime, damıtma gibi süreçlerle; ölçülebilir miktarlarda ve reçeteye göre üretim.

• Reçete yönetimi: Ürün ağacı ve rotanın birleşik hâli; süreç parametrelerini (sıcaklık, süre, karıştırma hızı, basınç) içermesi
• Ölçek dönüşümü: Reçetenin farklı parti büyüklüklerine orantılı olarak uyarlanması
• Verim yönetimi: Teorik verim ile fiili verimin karşılaştırılması; proses üretiminin temel göstergesi
• Yan ürün ve ortak ürün: Aynı süreçten çıkan diğer çıktıların kaydı ve maliyet dağıtımı
• Süreç talimatları: Operatöre adım adım yönlendirme ve kritik parametrelerin kaydı
• Ekipman ve tank yönetimi: Kapasite, temizlik durumu ve ürün geçiş uyumluluğu
• Kalite entegrasyonu: Ara kontrollerin süreç akışına gömülmesi; sonuç onaylanmadan sonraki adıma geçilememesi

7. Parti yönetimi

Proses ve düzenlemeye tabi üretimde izlenebilirliğin taşıyıcısıdır.

• Parti oluşturma kuralları: Otomatik numaralandırma, tarih ve vardiya bazlı parti ayrımı
• Parti özellikleri: Üretim tarihi, son kullanma tarihi, analiz sonuçları, kalite sınıfı ve kaynak lotlar
• Parti belirleme kuralları: Hangi partinin önce kullanılacağı: ilk giren ilk çıkar, son kullanma tarihine göre, müşteri özel parti şartı
• Parti serbest bırakma: Kalite onayı olmadan partinin kullanılamaması ve sevk edilememesi
• İleri ve geri izlenebilirlik: "Bu hammadde lotu hangi ürünlere girdi ve hangi müşterilere gitti?" sorusunun tek sorguyla yanıtlanması
• Parti birleştirme ve bölme: Fiziksel işlemlerin izlenebilirliği bozmadan kaydedilmesi
• Karantina ve blokaj: Şüpheli partinin sistemsel olarak kullanıma kapatılması