Sevkiyat, işletmedeki tüm gecikmelerin biriktiği ve müşteriye göründüğü yerdir. Üretimdeki bir aksama, tedarikteki bir gecikme veya kalitede bekleyen bir parti; müşteri için tek bir şey ifade eder: mal gelmedi.
Belirtiler
Söz verilen tarih tutmuyor. Satış, stok durumunu bilmeden tarih veriyor; depo o tarihi ilk kez sevkiyat günü görüyor.
Araç bekliyor. Nakliyeci rampada saatlerce bekliyor; bekleme ücreti faturaya yansıyor, taşıyıcı bir sonraki sefere gelmek istemiyor.
Araçlar yarı dolu gidiyor. Sevkiyatlar konsolide edilmediği için aynı bölgeye aynı gün birden fazla araç çıkıyor.
Yanlış ürün gidiyor. Toplama listesinde doğrulama olmadığı için benzer kodlu ürünler karışıyor; iade ve yeniden sevkiyat maliyeti doğuyor.
Belge sorunları. İrsaliye eksik, hatalı veya araçta unutulmuş; yol denetiminde ceza, gümrükte bekleme.
Navlun faturası kontrolsüz ödeniyor. Taşıyıcı faturası ile fiili sevkiyat karşılaştırılmadığı için fazla ödeme fark edilmiyor.
"Malım nerede?" telefonları. Müşteri hizmetlerinin zamanının önemli bölümü sevkiyat sorgusuna gidiyor; cevap için depoya ve nakliyeciye ayrı ayrı soruluyor.
Teslimat kanıtı yok. Müşteri "eksik geldi" dediğinde elde imzalı bir belge bulunamıyor; tartışma ticari ilişkiye zarar veriyor.
Maliyetin görünmeyen tarafı
Sevkiyat maliyeti çoğu işletmede tek bir kalemde, "nakliye gideri" olarak izlenir. Oysa gerçek maliyet çok daha dağınıktır: acil sevkiyat için ödenen prim, yarı dolu araçların kaçırılan kapasitesi, bekleme ücretleri, yanlış sevkiyatın iade ve yeniden gönderim maliyeti, ölçülemeyen müşteri memnuniyetsizliği ve geciken teslimat nedeniyle geciken tahsilat.
Bu kalemler ayrı ayrı küçük görünür; toplamı ise çoğu zaman doğrudan nakliye giderinin kendisiyle yarışır.
Nakit akışıyla doğrudan bağ
Sevkiyat, tahsilat zincirinin ilk halkasıdır. Mal çıkmadan fatura kesilemez, fatura kesilmeden vade başlamaz, vade başlamadan tahsilat gerçekleşmez.
Sevkiyatta kaybedilen her gün, doğrudan nakde dönüş süresine eklenir. Bu nedenle sevkiyat hızı yalnızca bir müşteri memnuniyeti konusu değil, bir çalışma sermayesi konusudur.
Temel ilke: Sevkiyat yönetiminin amacı malı bir an önce çıkarmak değil, söz verileni öngörülebilir biçimde teslim etmektir. Müşteriler gecikmeden çok belirsizlikten rahatsız olur; net bir tarihe uyulması, erken ama tahmin edilemez teslimattan daha değerlidir.
